Alles wat je moet weten over het FODMAP dieet

Fodmap dieet

Wanneer je regelmatig last hebt van onverklaarbare maag- en darmklachten, kan dit te maken hebben met het voedsel dat je eet. Bij mensen die ergens gevoelig voor zijn, kan het weglaten van bepaalde voedingsmiddelen zorgen voor verbetering of zelfs het verdwijnen van hun klachten. Vooral voor mensen met PDS (prikkelbare darm syndroom), kan het volgen van een speciaal dieet waarbij groepen koolhydraten worden weggelaten, hun klachten aanzienlijk verminderen. Dit dieet wordt ook wel het FODMAP dieet genoemd. Maar wat is nu precies een FODMAP dieet?

Lees ook: de meest voorkomende klachten bij een glutenintolerantie

Wat zijn FODMAP’S?

FODMAP´s zijn koolhydraten die slecht of niet worden opgenomen in de dunne darm. Daardoor komen ze (deels) onverteerd in de dikke darm terecht. In de dikke darm worden de koolhydraten afgebroken door de bacteriën die daar aanwezig zijn. Dit proces wordt fermenteren genoemd.

Tijdens het fermenteren kan er gas vrijkomen waardoor er verschillende klachten kunnen ontstaan. Denk hierbij aan een opgeblazen gevoel, winderigheid en misselijkheid. De voedingsmiddelen die klachten veroorzaken worden onderverdeeld in groepen.

De letters van het woord FODMAP staan allemaal voor een groep koolhydraten, die kunnen zorgen voor klachten. FODMAP is een afkorting voor:

  • Fermenteerbare
  • Oligosachariden (koolhydraten van 3 tot 10 moleculen aan elkaar. Voorbeelden: spruiten, bieten, peulvruchten, cashewnoten, ui, knoflook, gerst en tarwe.)
  • Disachariden (lactose. Bijvoorbeeld: Melk of yoghurt.)
  • Monosachariden (Een grote hoeveelheid fructose. Bijvoorbeeld: appel, peer, mango, agavesiroop en honing.)
  • And
  • Polyolen (zoetstoffen. Bijvoorbeeld: Xylitol, Isomalt, Sorbitol, Maltitol en Mannitol.)

FODMAP’s hebben niks te maken met een voedselallergie. Een voedselallergie houdt in dat je immuunsysteem reageert op bepaalde stofjes in een voedingsmiddel. Deze stofjes worden allergenen genoemd. Dit zijn de eiwitten in de voeding. Denk hierbij aan de volgende allergieën: tarwe, koemelk, soja, pinda en vis.

Als je lichaam overgevoelig reageert op koolhydraten, reageert je immuunsysteem niet. Dit wordt een niet-allergische voedselovergevoeligheid genoemd. Hierin zit dus een verschil.

Er zijn bijvoorbeeld veel mensen die reageren op appels. In een appel zitten allergenen in de vorm van eiwitten. Sommige mensen die daarop reageren hebben vaak ook last van hooikoorts. Dit is dus een allergie. Het kan ook zijn dat je reageert op een appel door de fruitsuikers of polyolen die erin zitten. Dit zijn de FODMAP’S.

Wat is het FODMAP dieet?

Jaren geleden hebben 2 Australische onderzoekers het low FODMAP dieet ontwikkeld. Het dieet is ontwikkeld en getest op de Monash Universiteit in Melbourne. De officiële naam voor het dieet is het low FODMAP dieet, maar hier wordt het vaak FODMAP beperkt of gewoon FODMAP dieet genoemd. Het dieet houdt in dat je binnen een paar maanden gaat ontdekken welke voedingsmiddelen jouw lichaam klachten bezorgen.

De voedingsmiddelen worden onderverdeeld in groepen. Zoals je hierboven hebt gelezen, staan de letters van het woord FODMAP allemaal voor een groep koolhydraten die kunnen zorgen voor klachten. Het dieet bestaat uit verschillende fasen waarin je bepaalde groepen gaat uitsluiten. Zo weet je na een tijdje welke groepen koolhydraten je wel en niet kan verdragen.

Voor wie is het FODMAP dieet geschikt?

Het FODMAP dieet is geschikt voor mensen die last hebben van langdurige maag- en darmklachten, waaronder mensen met PDS. De diagnose PDS wordt door een arts gesteld volgens de ROME IV criteria. Het is van belang dat voordat PDS wordt vastgesteld, ernstigere aandoeningen als darmkanker zijn uitgesloten.

PDS is eigenlijk de overkoepelende naam voor maag- en darmklachten waarvoor geen oorzaak gevonden kan worden. Het FODMAP dieet kan ook worden ingezet bij mensen met de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa, om de klachten te verminderen.

3 fasen van het FODMAP dieet

Het FODMAP dieet is een streng dieet wat vraagt om veel discipline. Het is dan ook verstandig om dit dieet onder begeleiding van een arts of voedingsdeskundige te doen. Zij kunnen je begeleiden en helpen aan de juiste informatie over het dieet. Daarnaast kunnen zij je recepten geven voor een hele week, zodat je zelf makkelijk je boodschappen kunt doen en zelf gezonde, FODMAP beperkte gerechten kunt maken. Eventuele tekorten aan vitaminen of mineralen kunnen zij signaleren en ze zullen je dan de juiste supplementen voorschrijven.

1. De eliminatiefase

In de eliminatiefase (4 tot 6 weken) worden alle voedingsmiddelen vermeden die hoog zijn in FODMAP’S. Dit is de moeilijkste fase van de 3, omdat je hier erg streng voor jezelf moet zijn en veel discipline moet hebben. De arts of voedingsdeskundige zal je een lijst geven met voedingsmiddelen die je wel mag eten, die je beperkt mag eten en welke je moet vermijden. Het is belangrijk dat je deze lijst aanhoudt. Wanneer je toch te veel FODMAP’S binnen krijgt, is de kans aanwezig dat het dieet niet aanslaat.

2. De herintroductiefase

Als je in de herintroductiefase (minimaal 5 weken) terecht bent gekomen, zijn je klachten al vermindert. Mochten je klachten niet vermindert zijn en heb je je wel aan het dieet gehouden, is de kans groot dat je bij de groep mensen hoort bij wie dit dieet niet effectief is. In de eerste fase heb je alle groepen FODMAP’s weggelaten, dus nu is het de vraag voor welke specifieke groepen je gevoelig bent. Dat ga je uitzoeken in deze fase.

In deze fase ga je iedere groep apart testen. Je gaat per groep een aantal FODMAP rijke producten toevoegen (in kleine porties) om te kijken hoe het lichaam hierop reageert. Deze fase duurt minimaal 5 weken omdat je vaak niet direct klachten krijgt na het eten van FODMAP’s. Klachten als diarree en misselijkheid kunnen snel ontstaan, maar klachten als obstipatie en een opgeblazen gevoel kunnen ook nog dagen na het eten van een bepaald voedingsmiddel ontstaan. FODMAP’s kunnen namelijk een paar dagen in je lichaam blijven.

3. Persoonlijk FODMAP dieet

Na de eerste en de tweede fase, weet je nu precies waar je wel en geen klachten door krijgt. Het is nu van belang dat je gaat kijken wat voor jou het beste dieet is. Dit is voor iedereen persoonlijk, omdat iedereen anders op de groepen FODMAP’s reageert. Deze laatste fase zal levenslang gevolgd moeten worden, om klachtenvrij te blijven. Natuurlijk zal je een keer iets eten wat niet binnen jouw dieet past, maar je zal hier dan waarschijnlijk wel wat klachten door krijgen. Kleine porties hoeven geen problemen op te leveren in deze fase.

Fodmap dieet tips

Het kan soms best lastig zijn om nieuwe, lekkere recepten te bedenken en gevarieerd te blijven eten. Daarom kun je inspiratie op doen op Pinterest of op verschillende food blog. Karlijn’s Kitchen is bijvoorbeeld een hele handige site waar veel FODMAP vriendelijke recepten te vinden zijn. Daarnaast is de app van Monash University ook een aanrader. Hier kun je de precieze hoeveelheid FODMAP’s zien per voedingsmiddel. Hieronder vind je een aantal boeken waar je ook veel inspiratie uit op kunt doen.

Het FODMAP dieet zal niet zorgen voor een volledige genezing, maar het kan wel zorgen voor vermindering van de klachten en daardoor een verbeterde kwaliteit van leven.

Bron: Voedingscentrum.nl | Fodmapfoodies.nl | Healthline.com | Verywellhealth.com

Share:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *